Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Polityka cookies.


Wyszukiwarka
zaleceń



Lokalizator
placówek



Choroby
tropikalne

  • A-
  • A
  • A+
Aktualności
Bądź na bieżąco!

„Hiszpanka” – pandemia grypy, która dotknęła 1/3 ludności świata

Data publikacji: 2020-02-17

Rok 1918 utrwalił się w historii przede wszystkim jako zakończenie I Wojny Światowej. Tak więc jeśli mówimy o 50 mln ofiar śmiertelnych w latach 1918-1919, nie sposób nie powiązać ich także z tym konfliktem zbrojnym. Jednakże powód tak wysokiej liczby zgonów w tym czasie był inny. Szacuje się, że działania wojenne, prowadzone w latach 1914-1918, odpowiadają za śmierć ok. 8,5 mln ludzi. Skąd więc liczba ponad 5 razy większa w ciągu tylko dwóch lat? Winna jest tu epidemia grypy, zwanej „Hiszpanką”.

W czasie I Wojny Światowej zmarło 8,5 mln ludzi, ponad 7,5 mln zaginęło, a 21 mln zostało rannych. Natomiast z powodu pandemii grypy w latach 1918-1919 zachorowało aż 500 mln osób (1/3 ówczesnej populacji świata), a zmarło 50 mln. Choroba dotknęła nie tylko osoby szczególnie narażone, takie jak dzieci i seniorzy, ale również ludzi w przedziale wiekowym 20-40. Wysoka śmiertelność w tej grupie stanowi wyróżnik tej konkretnej pandemii i do dziś nie udało się ustalić do końca, co powodowało tak dużą zjadliwość wirusa.

Pierwsze zachorowania na „Hiszpankę” potwierdzono w USA na terenie Camp Funston, obozu wojskowego zlokalizowanego w Kansas. Stamtąd wirus rozprzestrzenił się na Europę i resztę świata. Skąd więc nazwa „Hiszpanka”? W czasie trwania pandemii Hiszpania nie uczestniczyła aktywnie w konflikcie zbrojnym, dlatego pandemia na jej terenie była ważniejszym tematem dla mediów, niż starcia mające miejsce poza granicami kraju. Nazwę „Hiszpanka” przyjęto więc powszechnie ze względu na liczne doniesienia hiszpańskich mediów, zarówno o zachorowaniach, jak i zgonach pacjentów.

Dlaczego „Hiszpanka” zebrała tak duże żniwo?

Na początku XIX wieku nie dysponowano ani szczepionkami przeciwko grypie (zarówno sezonowej, jak i pandemicznej), ani antybiotykami, pozwalającymi radzić sobie z powikłaniami tego typu chorób. Dlatego też w walce z pandemią stosowano metody niefarmaceutyczne – izolację, kwarantanny, wzmożony nacisk na higienę i dezynfekcję, czy unikanie dużych zgromadzeń ludzkich. Niestety ich efektywność pozostawiała wiele do życzenia i choroba rozprzestrzeniła się niemal po całym świecie, dotykając szacunkowo 1/3 ówczesnej populacji.

Na skutek choroby ucierpiały zarówno obszary bezpośrednio dotknięte wcześniejszymi działaniami wojennymi, jak i tereny, na które I wojna światowa miała mniejszy wpływ. W Stanach Zjednoczonych z jej powodu zmarło 675 000 osób. Choroba bardzo mocno zaatakowała też Samoa (do 1997 znane jako Samoa Zachodnie) – przyczyniła się tam do śmierci prawie 20% mieszkańców kraju. Na skutek „Hiszpanki” w ciągu 2 miesięcy zmarło ponad 7 500 chorych.

Czym jest pandemia?

Z pandemią mamy do czynienia wtedy, gdy choroba osiąga zasięg globalny. W przypadku grypy odpowiada za nią wirus typu A. W powstaniu wirusa pandemicznego grypy zawsze biorą udział szczepy zwierzęcych wirusów tej choroby. Na przykład wirus ptasiej grypy w sezonie zachorowań u ludzi może połączyć się z ludzkim wirusem w organizmie zwierzęcym świni co doprowadza do powstania nowego wirusa pandemicznego.

W późniejszych latach pojawiły się jeszcze kolejne pandemie, ale dzięki postępowi medycyny żadna z nich nie osiągnęła takiej skali i nie zebrała tak wielkiego żniwa.

Czy taka pandemia może się powtórzyć?

W artykule opublikowanym w „New England Journal of Medicine” David Morens i Jeffery Taubenberger, wirusolodzy z National Institute of Allergy and Infectious Diseases, wyrazili pogląd, że tak. Ich zdaniem może do niej dojść właściwie w każdym momencie. Zwracają uwagę na to, że „Hiszpanka” była chorobą odzwierzęcą, której rezerwuarem było ptactwo wodne, a szczepy grypy wciąż krążą w przyrodzie (wśród zwierząt) i nie da się ich wyeliminować.

Na szczęście jednak, dzięki rozwojowi medycyny, teraz jesteśmy dużo lepiej przygotowani do walki z zagrożeniami tego typu. Przynajmniej do czasu, aż nie pojawi się wirus lekooporny.


Opracowano na podstawie:
1. https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/1918-pandemic-h1n1.html - Data ostatniego dostępu 10.02.2020
2. https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/basics/index.html - Data ostatniego dostępu 10.02.2020
3. https://zdrowie.pap.pl/byc-zdrowym/hiszpanka-taka-epidemia-juz-sie-nie-powtorzy - Data ostatniego dostępu 10.02.2020
4. https://audycje.tokfm.pl/podcast/66944,Pochlonela-wiecej-ofiar-niz-I-wojna-swiatowa-Hiszpanka-grypa-ktora-zabijala-w-latach-1918-1919 - Data ostatniego dostępu 10.02.2020
5. http://opzg.pl/aktualnosci/szczyt-sezonu-zachorowan-na-grype-przed-nami-to-ostatni-moment-na-szczepienie/140 - Data ostatniego dostępu 10.02.2020
SPPL.VAXIQ.20.02.0021

Udostępnij
w social mediach:

Pandemia grypy A/H1N1 w latach 2009-2010, czyli rzecz o tym, że historia lubi się powtarzać

2020-07-27

Świńska grypa to zakaźna choroba układu oddechowego świń spowodowana wirusami grypy typu A (lub rzadziej typu C). Wirus grypy świń typu A/H1N1 po raz pierwszy został...
Brak szczepionek przeciw grypie w Polsce. Dlaczego?

2020-10-28

Trwa sezon grypowy, przed nami szczyt zachorowań, a w aptekach brakuje szczepionek. I to w sytuacji, kiedy tak bardzo wzrosło, wywołane pandemią koronawirusa,...
Grypa w czasie pandemii – czy zniknęła?

2021-05-12

W dobie pandemii koronawirusa łatwo zapomnieć o innych chorobach zakaźnych. Na każdym kroku słyszymy o COVID-19, martwimy się jego wpływem na nasze życie i można odnieść...
Konsekwencje nieleczonej grypy

2021-09-28

Grypa, zazwyczaj mylona z przeziębieniem jest często przez nas lekceważona. Grypa osłabia nie tylko nasz organizm, ale też usypia naszą czujność. Głównie kojarzona...