Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Polityka cookies.


Wyszukiwarka
zaleceń



Lokalizator
placówek



Choroby
tropikalne

  • A-
  • A
  • A+
Aktualności
Bądź na bieżąco!

Czy grozi nam pandemia grypy?

Data publikacji: 2022-03-31

Wszyscy odczuwamy to, jak nasze życie zmieniło się w ciągu ostatnich lat. Pandemia COVID-19 nie jest pierwszą, ani najpewniej ostatnią pandemią, jakiej doświadczamy. Dobrze jednak mieć świadomość tego, że nie jest największą, z jaką mieliśmy do czynienia jako ludzkość. W marcu 2022 liczba zmarłych z powodu COVID-19 sięgała już ponad 6 milionów. Jednakże z powodu grypy „Hiszpanki”, która przetoczyła się przez świat na początku XX wieku, zmarło ponad 17 milionów ludzi. 

Pandemie towarzyszą ludzkości od dawna. Wśród największych, na pierwszym miejscu wymienia się „Czarną śmierć” (dżumę). Ciężko precyzyjnie określić liczbę jej ofiar, ponieważ miała ona miejsce w połowie XIV wieku. Szacuje się jednak, że śmierć poniosło od 25 do 200 milionów ludzi, czyli od 5% do 40% ówczesnej populacji świata. W pierwszej trójce najgorszych pandemii wskazuje się również na dżumę dymieniczą, zwana też „dżumą Justyniana”, z którą zmagało się w VI wieku Cesarstwo Bizantyjskie oraz grypę „Hiszpankę”, którą w XX wieku zaraziło się ok 0,5 miliarda ludzi.

Mając to w pamięci, powinniśmy mieć świadomość tego, że gdy skończy się obecnie trwająca pandemia, najpewniej za jakiś czas doświadczymy kolejnej. Możliwe, że będzie to jakiś zupełnie nowy wirus lub mutacja obecnego (np. grypy). Albo, jak w scenariuszu filmu apokaliptycznego, odmrożony wirus, na którego obecnie nie mamy lekarstwa. Ten ostatni scenariusz, choć brzmi czysto filmowo, niestety nie jest nierealistyczny. W 2015 roku amerykańscy naukowcy pracowali na czapie lodowca Guliya na Wyżynie Tybetańskiej.  Badacze zrobili odwiert na 50 m i pobrali próbki z lodu, który był nienaruszony przez 15 tys. lat. Wyniki wskazały na wirusy, których nie zna współczesna nauka. Wytypowano 33 wirusy, z których aż 28 okazało się nowymi patogenami, które w poważny sposób mogą zagrażać zdrowiu ludzkości. Badania są kontynuowane, a naukowcy próbują znaleźć odpowiedzi na to, skąd pochodzą patogeny i czy mogą zaatakować ludzki organizm .

Czy grypa sezonowa to pandemia?

Co roku na całym świecie – w strefie umiarkowanej (czyli też w Polsce), w miesiącach jesienno-zimowych i wczesną wiosną – pojawia się fala zachorowań na grypę sezonową. Mówimy wtedy o tzw. sezonie grypowym lub sezonie epidemicznym grypy. Liczba zachorowań w poszczególnych sezonach bywa różna. Gdy jest znacznie większa niż zwykle mówi się o epidemii (z gr. epi „nawiedzający”, demos „lud”). Jeśli sytuacja robi się poważna, władze mają możliwość ogłoszenia decyzją administracyjną stanu epidemii grypy. Zamykane są szkoły, miejsca pracy i pojawiają się inne mechanizmy walki z chorobą znane nam m.in. z walki z COVID-19 – zakaz zgromadzeń, odwoływanie imprez masowych, zachęcanie do zachowania dystansu społecznego czy noszenia maseczek.

O pandemii (z gr. pan „wszyscy”, demos „lud”) grypy mówimy wtedy, gdy choroba osiąga zasięg globalny. Co kilkanaście do kilkudziesięciu lat zdarza się tak, że powstaje zupełnie nowy podtyp wirusa grypy, znacznie różniący się od wcześniejszych. Układ odpornościowy nie rozpoznaje takiego wirusa i nie wie, jak sobie z nim radzić. Jeśli rozwinie on zdolność do łatwego przenoszenia się z człowieka na człowieka, może zacząć bardzo szybko się rozprzestrzeniać. Wywołuje wtedy epidemie nie tylko lokalnie (na jednym kontynencie), ale na kilku, a nawet na całym świecie. Liczba zachorowań jest wtedy znacznie większa, niż w przypadku typowej grypy sezonowej.

W powstaniu wirusa pandemicznego grypy zawsze biorą udział szczepy zwierzęcych wirusów tej choroby. Przykładem pandemii jest np. „Hiszpanka”, która dotknęła świat w latach 20. XX w. Wirus ten najprawdopodobniej pochodził od ptactwa. Pandemią były również „rosyjska grypa” z 1890 r., pandemia wywołana przez zmutowany wirus grypy H2N2 w latach 1956–1958 oraz po 10 latach pandemia wywołana wirusem H3N2. Uważa się, że grypa z lat 1956-58 pochodziła z Chin, a grypa z 1968 roku z Hongkongu. Szacuje się, że każda z nich spowodowała około 1-2 milionów zgonów.

O tym, czy chorobę klasyfikuje się już nie jako epidemię, ale pandemię decyduje WHO. Decyzję podejmuje się na podstawie zasięgu geograficznego zakażeń nowym rodzajem wirusa (a nie np. jego zjadliwości) – kryterium nie jest natomiast to, ilu ludzi poniosło śmierć z powodu choroby.

Czy grozi nam kolejna pandemia?

Tak. Czy będzie to grypa? Nie wiadomo. Można spodziewać się, że za jakiś czas będziemy mieć ponownie do czynienia z pandemią grypy. Pojawiają się one co kilkanaście do kilkudziesięciu lat, ale nie jest wykluczone, że zanim do tego dojdzie świat nawiedzi inna choroba. Możliwości są duże, a globalizacja sprzyja przenoszeniu się wirusów. Możemy tylko mieć nadzieję, że każda kolejna epidemia i pandemia daje nam cenne lekcje, dzięki którym za każdym razem mamy większy potencjał, by poradzić sobie trochę lepiej.

Opracowano na podstawie:
1.    Antczak A. 2015. “Grypa – praktyczne kompendium”, Warszawa: Wydawca Medical Tribune Polska
2.    https://www.national-geographic.pl/artykul/wirusy-sprzed-15-tys-lat-odkryte-tybetanskim-lodowcu - Data ostatniego dostępu 03.2022
3.    https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/48034,co-to-jest-epidemia-grypy-sezonowej-i-czym-rozni-sie-od-pandemii-grypy - Data ostatniego dostępu 03.2022
4.    https://www.doctormed.pl/info/uklad-oddechowy/grypa-ah1n1/ - Data ostatniego dostępu: 07.2020
5.    . https://www.politykazdrowotna.com/56144,ah1n1-a-covid-19 - Data ostatniego dostępu: 3.2022
6.    https://www.termedia.pl/mz/Ernest-Kuchar-o-tym-dlaczego-tak-malo-osob-sie-szczepi,36634.html – Data ostatniego dostępu: 03.2022
7.    https://www.mp.pl/pacjent/grypa/grypasezonowa/79643,grypa – Data ostatniego dostępu: 03.2022
8.    https://szczepienia.pzh.gov.pl/ciekawostki/czy-pandemia-covid-19-zalicza-sie-do-najgorszych-plag-w-historii/ – Data ostatniego dostępu: 03.2022
9.    https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/1918-pandemic-h1n1.html – Data ostatniego dostępu: 03.2022
10.    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7314216/ – Data ostatniego dostępu: 03.2022
MAT-PL-2200563-2.0-03/2022

Udostępnij
w social mediach:

Grypa a choroby serca

2020-10-05

Rozpoczął się już sezon grypowy i nieubłagalnie zbliża się szczyt zachorowań na grypę. Teraz właśnie jest czas, w którym powinniśmy rozważyć zaszczepienie się...
Konsekwencje nieleczonej grypy

2021-09-28

Grypa, zazwyczaj mylona z przeziębieniem jest często przez nas lekceważona. Grypa osłabia nie tylko nasz organizm, ale też usypia naszą czujność. Głównie kojarzona...
Grypa w ciąży – dlaczego warto się szczepić?

2020-09-03

Grypa może być bardzo groźna w ciąży i to zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Organizm kobiety ciężarnej jest 4-5-krotnie bardziej narażony na ciężki przebieg...
Dość zgonów z powodu astmy

2020-05-18

GINA, czyli Światowa Inicjatywa na Rzecz Zwalczania Astmy (ang. Global Initiative for Asthma) to międzynarodowa organizacja powołana w 1993 r. przez Światową Organizację...